کانون نجوم راز آسمان

... من نیز گاهی به آسمان نگاه کرده ام



نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ۸:۳۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۱/٢٦

در روز نجوم منجمان آماتور (و گاهی حرفه ای) تلاش می کنند عموم مردم را با زیبائیهای آسمان آشنا کنند، برخی از مردم تصور می کنند "علم" چیز پیچیده ای بوده، متعلق به دانشمندان است و از ارتباط آن با زندگی روزمره و زیبائیهای آن در محیط اطرافشان اطلاعی ندارند. در روز نجوم می توان تا حدی فاصله میان محققان، دانشمندان و مردم را کمتر کرد.

در برخی از کشورها، یک یا چند روز درهای آزمایشگاهها و رصدخانه ها به روی مردم عادی باز است تا همه مردم بتوانند با فعایت های علمی از نزدیک آشنا شوند، اما بیشتر رصدخانه ها برای دوربودن از آلودگی نوری و آلودگی هوا و کم کردن اثر جو، در خارج از شهر و در ارتفاعات بالا قرار دارند و حتی اگر برخی روزها رصدخانه ها پذیرای مردم عادی باشند، مراجعه مردم به رصدخانه ها مشکل است.

کودک

حدود 30 سال پیش داگ برگر پیشنهاد داد به جای اینکه مردم را به خارج از شهرها و مناطق دوردست بکشانیم، بهتر است در روز مشخصی از سال، تلسکوپها را به داخل شهرها و به میان مردم بیاوریم.این گونه بود که روز نجوم متولد شد.

امروز بیش از 50 کشور روز و هفته نجوم را برگزار می کنند.

اتحادیه نجوم تلاش می کند در برگزاری روز نجوم در سراسر جهان هماهنگی ایجاد کند. این مرکز یکی از روزهای آخر هفته بین 15 می تا 15 اوریل را که ماه در حالت تربیع اول است، به عنوان روز جهانی نجوم و هفته پیش از آن را به عنوان هفته نجوم اعلام می کند.

هنگامی که ماه در  وضعیت تربیع است، هنگام ظهر طلوع می کند و حدود 6 بعدازظهر به بیشترین ارتفاع (فاصله از افق) می رسد و نیمه شب غروب می کند، بنابراین از ظهر به بعد می توان با دوربینها و تلسکوپهای آماتوری، پستی بلندی های ماه را به مردم نشان داد.

در ایران از سال 1380 روز نجوم برگزار می شود  و شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران هماهنگی برگزاری روز نجوم در ایران را به عهده دارد.

روز جهانی نجوم چیست و چه روزی است؟
ابوریحان بیرونی در روز نجوم 86 - پارک ملت تهران

در کشورهایی که تقویم رسمی آنها میلادی است روز نجوم روز شنبه یا یکشنبه (روز آخر هفته که تعطیل است) برگزار می شود. طبق دستور العمل اتحادیه نجوم، هر کشوری با شرایط خاص خود روز نجوم در هفته نجوم را در کشور خود تعیین می کند.

با توجه به تقویم رسمی ایران، انجمن نجوم ایران روز جمعه قبل یا بعد از روزی را که اتحادیه نجوم انتخاب می کند، به عنوان روز نجوم در ایران اعلام می کند تا مردم بیشتری به ویژه خانواده ها بتوانند از برنامه های این روز استفاده کنند.

 


چگونه مراسم روز نجوم را برگزار کنیم؟

در برگزاری مراسم روز نجوم باید توجه داشته باشیم که روز نجوم متعلق به عموم مردم به ویژه خانواده ها است، لذا باید از دادن اطلاعات پیچده و سنگین به مردم خودداری کنیم و برنامه هایی را در سطح درک عمومی ترتیب دهیم.

در ابتدا یک گروه یا کمیته برگزاری روز نجوم تعیین کنید و برای بهتر انجام شدن کار، فعالیت ها را تقسیم کنید. یک نفر مسؤول تعیین مکان مناسب و دریافت و پی گیری مجوزها، یک نفر مسؤول پیگیری اجرای ایده ها و یک نفر مسؤول جلب حامی و ... .

ببین
آنها که می دانند برای آنهایی که نمی دانند توضیح می دهند.

کارهایی که باید انجام شود:

1- مکان یابی برای یافتن محل مناسب برگزاری مراسم روز نجوم:

بهترین مکان جایی است که مردم در روز جمعه تردد زیادی دارند. در ایران پارکها بهترین منطقه هستند؛ در شهرهای ساحلی و شهرهایی که رودخانه از بین شهر عبور می کند  مانند شهر اصفهان، ساحل دریا و رودخانه هم مکان های مناسبی هستند.

در شهرهایی که جاذبه های گردشگری و مکانهای باستانی دارند مانند قلعه فلک الافلاک در خرم آباد، این مناطق هم در روزهای تعطیل محل رفت و آمد مردم شهر و گردشگران هستند.

مراکزی مانند مراکز خرید، فرهنگسراها و میدان های اصلی شهر، به شرطی که فضایی برای نصب پوستر و برپایی غرفه داشته باشند هم مکانهای مناسبی به شمار می روند.

همچنین اگر شهر شما آسمان نما یا رصدخانه ای دارد می توانید با اطلاع رسانی مناسب مردم را برای بازدید از این مراکز دعوت کنید.

خوب است با مسؤولان مراکز از قبل هماهنگ کنید که برنامه ها در روز نجوم رایگان باشد.

2- دریافت مجوز وهماهنگی با ارگانهای مربوط:

اگر می خواهید از محوطه پارک یا فرهنگسرا و ... استفاده کنید، از قبل با مسؤولان آن محل موضوع را مطرح کنید و از محل اجرای برنامه ها مطمئن شوید. هرچه زودتر این کار را انجام دهید، زودتر می توانید کار اطلاع رسانی را آغاز کنید.

با توجه به موقعیت مکان اجرای برنامه ها  لازم است از مسؤولان شهرداری، راهنمایی–رانندگی یا فرمانداری شهر مجوز دریافت کنید.

بهتر است از قبل با نیروی انتظامی محل نیز هماهنگی های لازم انجام شود تا مشکلی پیش نیاید.

در صورتی که برای گرفتن مجوز به معرفی نامه احتیاج دارید، با انجمن نجوم ایران (تلفن و نمابر 02188989550 ) تماس بگیرید یا به نشانی اینترنتی iranastroday@gmail.com نامه الکترونیکی ارسال کنید.

3- یافتن حامی:

اجرای برخی برنامه ها ممکن است بار مالی زیادی داشته باشد. بهتر است برای دریافت کمکهای نقدی و غیرنقدی از ارگانهای دولتی یا شرکت های خصوصی کمک بگیریید. برای تهیه پوستر، بنرهای تبلیغاتی، چاپ و تکثیر بروشور و محصولات فرهنگی، تهیه وسیله حمل و نقل، امانت چادر و میز و صندلی برای اجرای غرفه ها و ... شرکت ها و ارگانهای مختلفی می توانند با شما همکاری کنند.

حتی می توانید از شرکتهایی مانند تولید کنندگان صنایع غذایی، محصولات بهداشتی و ... در ازای امکان تبلیغ محصولاتشان، کمک نقدی و غیرنقدی دریافت کنید.

4- یافتن ایده ها و اجرای آنها:

برنامه ها می تواند شامل سخنرانی های ساده، نمایش اسلاید و غرفه های معرفی نجوم باشد. اگر در نظر دارید نمایش اسلاید و سخنرانی داشته باشید باید هرچه سریعتر مکان مناسبی مانند سالن همایش یا سینما برای سمینار پیدا کنید.

ممکن است تهیه برخی غرفه ها مانند ساخت ماکت، هزینه زیادی نداشته باشد، اما ساخت آن زمان زیادی ببرد. به همین دلیل خوب است از دانشجویان و دانش آموزان و خانواده های علاقه مند برای ساخت ماکت ها و تهیه پوسترها کمک بگیرید.

تعطیلات عید نوروز فرصت مناسبی برای پیاده کردن ایده هایی است که برای ساخت آنها زمان زیادی نیاز دارید.

5- اطلاع رسانی:

از 10 روز تا یک هفته قبل از هفته و روز نجوم، باید مردم را از زمان و محل برگزاری برنامه ها آگاه کنید

برای اینکار می توانید از رسانه ها و نشریات محلی و صدا و سیمای شهرستان کمک بگیرید. نصب پلاکارد و پوستر در سطح شهر هم بسیار مفید است.

می توانید از شرکت ها و ارگان هایی که بخش تبلیغات و پارچه نویسی دارند کمک بگیرید یا بر روی پارچه ها و صفحات بزرگ تصاویر نجومی را نقاشی کنید و همراه با توضیحاتی درباره روز نجوم با هماهنگی شهرداری و شورای شهر، در محل های پرتردد شهر نصب کنید.

فرودگاهها، پایانه های مسافربری داخل شهری و بین شهری و ایستگاههای قطار و مترو بهترین مکان برای نصب پوسترهای روز نجوم و پلاکاردهای اطلاع رسانی هستند.

برای هماهنگی نصب پوسترها در این مکان ها، با روابط عمومی این محل ها تماس بگیرید.

ریز برنامه های خود را همراه با زمان بندی و محل اجرای برنامه ها برای ما ارسال کنید تا در سایت قرار دهیم و از طریق برخی رسانه ها اعلام کنیم.

  نویسنده  : فاطمه عظیم لو

 

خانواده

روز جهانی نجوم امسال در ایران

روز جهانی نجوم در ایران امسال در بیستم اردیبهشت ماه 1387 در سراسر ایران برگزار میشود. انتظار میرود با رشد کمی و کیفی نجوم در ایران برنامه های گسترده ای در سراسر ایران به مناسبت این روز برگزار شود. 

پوستر 87
پوستر امسال

چند محور پیشنهادی برای روز نجوم 1387

شما می توانید بر اساس شناختی که از مخاطبان خود دارید برخی محورهای اصلی را در برنامه خود قرار دهید امسال هیچ تم بین المللی از سوی لیگ نجوم اعلام نشده است و شاخه آماتوری انجمن نجوم نیز ضمن تاکیدی که بر تم نجوم و صلح دارد اما تم خاصی را برای امسال در نظر نگرفته است موارد زیر برخی از پیشنهادها برای محور های برگزاری سال جاری است:

-    سال 2009 – 1387، از سوی سازمان ملل متحد سال جهانی نجوم نامگذاری شده است. شما روز نجوم امسال را می توانید به پیشواز سال جهانی نجوم برگزار کنید

-    طرح رصد خانه ملی ایران در این روزها در حال پیشرفت است. انجام موفقیت آمیز این طرح ایران را پس از 800 سال صاحب رصدخانه ای پیشرفته می کند. می توانید برای جلب حمایت عمومی از این طرح برنامه های خود را سامان دهید و از مردم در باره اهمیت این طرح صحبت کنید و یا حتی طومارهایی در حمایت از انجام این طرح تهیه کنید و آنها را به پژوهشکده رصدخانه ملی ایران ارسال کنید.

-    در آخرین روز سال گذشته، سر آرتور سی کلارک  ،نویسنده بزرگ علمی تخیلی، طراح سیستمهای ماهواره ای زمین ثابت و آینده نگر برجسته در سن 90 سالگی در گذشت لذا یکی از برنامه های شما می تواند به موضوع آینده نگری در زمینه نجوم و نقش نجوم درآینده انسان تبدیل شود.

-    این سالها مهمترین تهدیدی که سیاره ما را تهدید می کند بیش از جنگ و حملات تروریستی ، گرم شدن زمین است. با افزایش تولید گازهای گلخانه ای زمین در آستانه تغییر اقلیم قرار گرفته است که می تواند حیات ما را در   این سیاره نابود کند و تنها سیاره دارای حیات هوشمند منظومه شمسی را تهدید کند. می توانید امسال گرم شدن زمین – به عنوان یکی از سیارات منظومه شمسی – و ضرورت حفظ آن را در دستور کارتان قرار دهید و با شعارهایی نظیر زمین سبز، آسمان زیبا یا مانند آن به مردم درباره حفظ محیط زیست و روشهای مبارزه با گرم شدن آن توضیح دهید.

- آلودگی نوری یکی از مشکلات منجمان است.با نگاه عمیق تر به این مشکل اجتماعی در میابیم این آلودگی در زندگی انسانها و کلیه جانداران اثرات منفی زیادی دارد.میتوانید ضمن آگاهی عمومی  به مخاطبانتان روشهای درست نورپردازی در زندگی فردی را آموزش دهید.

 

منبع :

شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران - کمیته برگزاری مراسم هفته و روز نجوم