کانون نجوم راز آسمان

... من نیز گاهی به آسمان نگاه کرده ام



نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/٥/٤

اخترشناسان به تازگی توانستند با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل، منظومه ای فراخورشیدی را به همراه سیاره ای با دنباله ای در اطراف آن کشف کنند.

 

شاید همه ی ما بارها و بارها اصطلاح غلط ستاره ی دنباله دار را از زبان مردم عوام که آشنایی چندانی با نجوم و آسمان ندارند شنیده باشیم و مدام آن ها را گوشزد به اشتباهشان کنیم، اما اکنون لغتی پا به میدان می گذارد که اتفاقا اصطلاحی درست و کاملا حقیقی است.

تلسکوپ فضایی هابل توانست با استفاده از ابزار قدرتمند طیف نگاری خود موسوم به (STIS) و همچنین طی رصدهای مداوم بر روی منظومه ای فراخورشیدی، وجود سیاره ای به همراه دنباله ی عظیمی در اطراف آن را آشکار کند.

 

Image

 نمای خیالی از سیاره HD 209458b به همراه دنباله ای زیبا در کنار ستاره مادر

 

سیاره ی غول پیکر HD209458B سیاره ای گازی و مشتری مانند می باشد که در فاصله ی 153 سال نوری از زمین قرار گرفته است. این سیاره به شدت در دام نیروی گرانش ستاره منظومه ی خود گیر افتاده است. به این ترتیب به ناچار در فاصله ی بسیار نزدیکی از ستاره ی خود قرار گرفته است و همین امر سبب شده تا دمای جو این سیاره تا بیش از 1100 درجه ی سانتیگراد (2000 درجه فارنهایت) بالا بیاید.

همچنین چنین مدار نزدیکی نشان می دهد که این سیاره ی گازی عظیم، تحت سلطه ی نیروهای شدید از جمله بادهای ستاره ای عظیم ازسوی ستاره ی میزبان قرار گرفته که طبق گفته ی کارشناسان همین نیروهای شدید، عامل اصلی ایجاد دنباله ی آن است.

این غول گازی روزانه بیش از 36 هزار کیلوگرم از جرم خود را از دست می دهد که تصور می شود تبخیر این سیاره توسط همان بادهای شدید خورشیدی صورت می گیرد و منجر به ایجاد دنباله ای در پشت آن می شود.

قطعا با تبخیرهای عظیمی که از این سیاره صورت می گیرد، به زودی سیاره ی HD209458B تمام جرم خود را از دست می دهد و به مرور زمان ناپدید می گردد، اما باز هم طبق محاسبات تا تبخیر کامل سیاره، بیش از یک تریلیون سال وقت باقی است.

جالب است بدانید این سیاره آنقدر به ستاره ی خود نزدیک است که با سرعت سرسام آوری به دور آن می گردد و هربار چرخش کامل آن به دور ستاره ی مادر حدود 3.5 روز به طول می انجامد.

برای درک بهتر این مقیاس را با مدت زمانی که نخستین سیاره ی منظومه ی شمسی ما عطارد یا تیر طول می کشد تا یک دور کامل به دور خورشید بگردد مقایسه کنید که حدود 88 روز است و همچنین یک دور چرخش کامل زمین به دور خورشید حدود 365 روز است.




کلمات کلیدی :اکتشافات نجومی