کانون نجوم راز آسمان

... من نیز گاهی به آسمان نگاه کرده ام



نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ٦:٥۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/٢٥

دانشمندان ناسا قرار است به‌زودی خاکی را که روی برخی از سنگ‌های مریخی نشسته است پاک کنند، آن‌ها را بشکافند و درونشان به دنبال پیشینه‌ی حیات در سیاره‌ی سرخ بگردند.

آزمایشگاه علوم مریخ (که نام Curiosity یا «کنجکاوی» برای آن انتخاب شده است) سفرش را در سال 1390/2011 برای خواندن دفترچه‌ی خاطرات مریخ آغاز خواهد کرد.

            این مریخ‌نورد که به‌اندازه‌ی خودرویی معمولی است، قرار است بر سطح سنگلاخ مریخ پرسه بزند و ابزارهای آن، نه‌فقط گرد و خاک روی سنگ‌ها را با فرچه پاک کنند، بلکه آن‌ها را با باریکه‌ی نور لیزر تبخیر می‌کنند و قطعاتی از آن‌ها را گردآوری کنند تا تجزیه و تحلیل‌شان کنند و از آن‌ها عکس‌های دقیق بگیرند.

 

Image
1. طرحی از مریخ‌نورد کنجکاوی که در حال تبخیر کردن بخشی از سنگ مریخی برای تجزیه کردن آن است

 

کنجکاوی، نخستین مریخ‌نورد پس از روح (Spirit) و فرصت (Opportunity) خواهد بود. اگرچه بعید است که به اندازه‌ی این دو مریخ‌نورد، سخت‌جان باشد، اما ابزارهای بیشتری دارد و بازوی روبوتی‌اش بزرگ‌تر و قوی‌تر است. کنجکاوی به‌ جای نیروی خورشیدی، از انرژی هسته‌ای استفاده خواهد کرد، بنابراین دیگر نگرانی از کم شدن توان آن بر اثر نشستن غبار روی صفحه‌های خورشیدی وجود نخواهد داشت.

کنجکاوی با روش جدیدی فرود خواهد آمد. روح و فرصت، روی نوعی مریخ‌نشین سوار شده بودند و تحت حفاظت کیسه‌های هوا، به سطح سیاره برخورد کردند. اما کنجکاوی با روشی به نام جرثقیل هوایی و به‌شکلی آرام، بدون نیاز به کیسه‌های هوایی بر سطح فرود خواهد آمد. کابل‌های نگه‌دارنده‌ی مریخ‌نورد، هنگامی که چرخ‌های آن به سطح رسیدند، بریده خواهند شد.

 

Image
2. کنجکاوی قرار است به آرامی روی سطح مریخ گذاشته شود
 

 

لیزری روی دکل کنجکاوی نصب شده است که می‌تواند با ارسال پرتوهایی، بخش‌هایی از سنگ‌ها را تا فاصله‌ی 9 متری بسوزاند و بخار کند. با این کار، ابری پلاسمایی تشکیل می‌شود که مشخصات شیمیایی آن سنگ را برای ما برملا می‌کند. همچنین، دوربینی با دقت بالا نیز روی دکل نصب شده است که می‌تواند ساختارها و عوارض سطحی (مانند دهانه‌ها، آب‌گذرها و خاک‌ریزها) را مشاهده، عکس‌بردای و فیلم‌برداری کند.

 

Image
3. مقایسه‌ی مریخ‌نورد کنجکاوی (چپ) با روح (راست)
 

 

بازوی روبوتی این مریخ‌نورد نیز ابزارهایی منحصر به فرد دارد. طیف‌سنج پرتو ایکس ذره‌ی آلفا یا APXS می‌تواند میزان عناصر شیمیایی موجود در خاک، غبار و سنگ‌ها را بسنجد و نمونه ها را تجزیه و تحلیل کند. لنز تصویرگر دستی‌ِ مریخ یا MAHLI، تصاویری رنگی مانند آن‌چه با دوربین‌های دیجیتالی عادی می‌گیریم خواهد گرفت و مانند ذره‌بین‌ِ زمین‌شناسی به کار خواهد رفت. از تصاویر آن می‌توان برای تعیین کردن ساختار و بافت سنگ‌، غبار و یخ‌هایی از مقیاس میکروسکوپی تا سانتی‌متری استفاده کرد.

 




کلمات کلیدی :آموزش