کانون نجوم راز آسمان

... من نیز گاهی به آسمان نگاه کرده ام



نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ٦:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/٢۳

بامداد چهارشنبه 27 آبان شاهد با شکوه ترین بارش شهابی سال خواهیم بود. گروه های بسیاری از هم اکنون آماده استقبال از این بارش شده اند...

وقتی ذرات گرد و غباری که در فضای بین سیارات قرار دارند وارد جو زمین می شوند در اثر سرعت بالا و اصطکاک شدید به وجود آمده می سوزند و به صورت شهاب دیده می شوند. در آسمانی صاف و تاریک ممکن است در هر ساعت چند شهاب مشاهده کنید که در نقاط مختلف آسمان ظاهر و به سرعت محو می شوند. اما در شبهای خاصی از سال تعداد شهابها به یکباره زیاد می شود که به این پدیده «بارش شهابی»  گفته می شود.

 

http://www.nssra.ir/News/my_documents/my_pictures/B1C_trails.jpg

 

بارش های شهابی در اثر ورود توده ای از ذرات به جو زمین به وجود می آیند. این ذرات با سرعت های زیاد(چند ده کیلومتر در ثانیه) و تقریبا" به طور موازی وارد جو می شوند. در نتیجه از دید ناظر زمینی به نظر می آید که همه شهابها از یک نقطه آسمان خارج می شوند که به این نقطه کانون بارش گفته می شود.

 

کانون بارش در هر صورت فلکی باشد، بارش شهابی به نام آن خوانده می شود. منشاء بسیاری از بارش های شهابی، دنباله دارها هستند. این صخره های یخی با حرکت خود ذرات ریزی به جا می گذارند. با  نزدیک شدن دنباله دار به خورشید تعداد ذرات به جا مانده افزایش می یابد. بنابراین مدار دنباله دار مملو از ذراتی می شود که با همان سرعت دنباله دار و تقریبا" در همان مدار به دور خورشید گردش می کنند. به دلیل حرکت متناوب زمین به دور خورشید ، سیاره ما در زمان مشخصی از سال به نزدیکی مدار دنباله دار می رسد و با برخورد به این ذرات بارش شهابی رخ می دهد.

 

پیش بینی بارش های شهابی کار پیچیده ای است. دنباله دار ها اجرام سبک و تاثیر پذیری هستند. بنابراین به راحتی تحت تاثیر دیگر سیارات قرار می گیرند. این عامل در مورد دنباله دار های کوتاه دوره (مانند دنباله دار تمپل-تاتل) مهمتر است. اثرات گرانشی باعث می شود که مدار دنباله دار در هر بازگشت دقیقا" یکسان نباشد بنابراین در بازگشت های مختلف دنباله دار ذرات پخش شده از آن در فواصل مختلفی از مدار زمین قرار می گیرند. اختلالات سیارت (به ویژه سیاره مشتری) باعث می شود که توده ذرات به جامانده از دنباله دار جابه جا شود. جرم ، سرعت ذرات پرتاب شده از دنباله دار نیز متفاوت است.

برای پیش بینی اثرات گرانشی وارد شده می بایست مجموعه ای از اثرات گرانشی متقابل (خورشید، زمین ، مشتری و توده ذرات) را در نظر گرفت. اصطلاحا" باید یک سیستم چند ذره ای را مورد بررسی قرار داد. کار پیچیده ای که احتیاج به کامپیوترهای پرسرعت دارد. علاوه بر اثر گرانشی ، فشار تابشی خورشید نیز باعث پهن شدگی و تغییر توزیع ذرات می شود.در نتیجه توزیع جرم در توده ذرات دچار تغییر می شود و برای پیش بینی شدت بارش، نیازمند تعیین توزیع ذرات هستیم.

 

محاسبات نشان می دهد که اوج اصلی در اثر برخورد زمین به توده ذرات به جا مانده از عبور سال 1466 و 1533 دنباله دار تمپل- تاتل اتفاق می افتد.  این دو توده ذرات خیلی به هم نزدیک هستند. پیش بینی محققین مختلف در مورد زمان دقیق اوج و شدن آن کمی متفاوت است.

 

 Mikhail Maslov (از کشور روسیه) با کمک محاسبات مداری ذرات دنباله دار ، نشان داد که این اوج به وقت رسمی ایران در ساعت 1:05 بامداد  27 آبان اتفاق می افتد و ZHR حاصل از این برخورد به  180می رسد. 

 

 

 پیش بینی Mikhail Maslov برای بارش اسدی امسال

 

 Jeremie Vaubaillon (محقق فرانسوی از موسسه فن آوری کالیفرنیا) برای بارش اسدی امسال دو اوج پیش بینی کرده است. اوج اول را با برخورد زمین به توده  1466در ساعت 1:13 و اوج دوم مربوط به توده ذرات 1533 در ساعت 1:20بامداد 27 آبان به دست آورده است.نزدیکی این دو اوج، از لحاظ رصدی تفکیک آنها را مشکل می سازد. وی ZHR  اوج بارش را حدود 200 شهاب در ساعت محاسبه کرده است.

 

 

 وضعیت توده ذرات بر اساس مدل محاسبه شده Jeremie Vaubaillon

 

 William Cooke و همکارانش از ناسا،  اوج بین 1:03 تا 1:14 بامداد 27 آبان با سرعت ساعتی سمت الراسی 100+_300 شهاب در ساعت پیش بینی کرده اند:

 

 

 

 منبع: http://www.nssra.ir/News/?Cat=ms&NewsID=77

 




کلمات کلیدی :رخدادهای نجومی