کانون نجوم راز آسمان

... من نیز گاهی به آسمان نگاه کرده ام



نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ۱۱:۳۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۳/٢۸

دانشمندان موسسه علوم سیارات فراخورشیدی ناسا در برنامه تحقیقاتی خود توانستند در قلب کهکشان مارپیچ راه شیری مجموعه ای آشفته از ستارگان، گرد و غبار، گاز و یک سیاه چاله بسیار بزرگ را شکار کنند.

این محققان با استفاده از رصدهای تلسکوپ فضایی اسپیتزر نشان دادند که شرایط مرکز این کهکشان بسیار آشفته است و بادهای ستاره ای بسیار پر قدرت و شوکهای موجی قوی این منطقه را احاطه کرده اند.

Image 

ستاره شناسان دریافتند که ستاره ها می توانند در این مکان آشفته و پر هرج و مرج شکل گیرند و متولد شوند

این دانشمندان در این خصوص اظهار داشتند: "این ستاره ها شبیه به سوزنهایی در یک کومه کاه هستند. هیچ راهی برای رصد آنها با استفاده از نور مرئی وجود ندارد چرا که گرد و غبار زیاد این منطقه از راه شیری مانع عبور نور می شود. به همین منظور ما از دستگاههای فروسرخ تلسکوپ فضایی اسپیتزر استفاده کردیم."

هسته کهکشان راه شیری یک منطقه اسرارآمیز در فاصله حدود 600 سال نوری از زمین است. در این هسته در حدود 10 درصد از تمام گازهای موجود در کهکشان راه شیری جمع شده اند.

در تحقیقات اخیر، این دانشمندان موفق شدند بیش از 100 جسم ستاره ای بسیار جوان را شناسایی کنند که جوانترین آنها در حدود کمتر از یک میلیون سال سن دارد.  

 

منبع : پایگاه خبری ماهنامه نجوم   




کلمات کلیدی :اطلاعیه




نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ۳:٢۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۳/٢٢

این عکس که حفرۀ هفایستوس را نشان می‌دهد، در 7 مهر 86/28 دسامبر 2007 توسط مدارگرد سریع السیر مریخ (مارس اکسپرس) تهیه شده است. نقاطی که روی این منطقه نمایان است، گودال‌ها و کانال‌هایی واقع در عرض 21ْ شمالی و طول  126ْ شرقی سیارۀ سرخ است. نام حفرۀ هفایستوس از خدای آتش در افسانۀ یونانی گرفته شده است. وسعت آن 600 کیلومتر و در کنارۀ غربی کوههای الیسیوم، در منطقۀ دشت یوتوپیا قرار دارد.

Image 

عکس اولیه با کمک اطلاعات موجود از برآمدگی‌ها و مدل عوارض زمین رقومی یا همان DTM (برگرفته از داده های HRSC) اصلاح شده است. به طوریکه نقایص مربوط به زمان عکاسی بر طرف شده است. از این عکس می‌توان برای نقشه کشی استفاده کرد. اطلاعات نقشه‌ها که از DTM بدست آمده با رنگ کدگذاری شده است و رنگها طوری روی عکس گذاشته شده اند که با عکس اولیه در یکجا باشند.

 

Context map of Hephaestus Fossae

 

این عکس منطقه‌ای برابر با 80×170 کیلومتر مربع (به اندازۀ شهر مونتنگرو) را در بر می­گیرد.  سطح آن عمدتا هموار است و با چندین دهانۀ برخوردی کوچک به قطر‌های 800 تا 2800 متر پوشانده شده است. این دهانه­ ها تقریبا در سراسر این منطقه پراکنده شده­ اند. در سمت چپ دهانۀ برخوردی بزرگی به قطر km20 دیده می‌شود، که منطقه‌ای برابر 150 کیلومتر مربع را در بر می­ گیرد. چنین دهانه­ ای اگر بر روی زمین بود، دو شهر بن و کیل را می­ پوشاند. در این دهانۀ بزرگ، در مقایسه با دهانه­ های کوچک، پوششی از مواد فوران شده در کناره‌ها به چشم می‌خورد.

 

Hephaestus Fossae nadir view

  دهانه­ های بزرگ از پرتاب مواد سبک و روان در اثر برخورد اصلی به وجود آمدند. و هنگامی که مواد متراکم و محکم تر در مسیرهایی پرتابه­ای به اطراف پرتاب شده و با دهانۀ بزرگ برخورد کردند، حکم برخوردهای ثانویه را داشته و دهانه ­های کوچکتر‌ شکل گرفتند. بیشتر آب موجود در مریخ به شکل یخ زیرزمینی می‌باشد. وجود این همه کانال که از مواد بیرون ریخته شکل گرفته‌اند، بیانگر این است که شاید برخوردهای اولیه منجر به ذوب دریاچه های آب منجمد شده باشد.

منبع ESA   




کلمات کلیدی :آموزش




نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ٢:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۳/۱٩

استیون هاوکینگ در سال 1350/1971 نظریه ای را عنوان کرد مبنی بر اینکه شاید در اطراف ما پر از سیاهچاله های بسیار کوچکی باشد که از انفجار بزرگ به وجود آمده باشند. سرعت زیاد انبساط جهان در آغاز پیدایش، می‌توانست موجب بهم خوردن تعادل ماده و ایجاد ریز‌سیاه‌چاله‌ها شده باشد. ‌سیاهچاله‌های بسیار ریزی که حتی از زیر یک میکروسکوپ معمولی هم قابل‌رؤیت نیستند. اما چه می‌شود اگر این ریز‌سیاه‌چاله‌ها همه جا باشند یا اینکه از جنس تار‌ و ‌‌پود عالم باشند؟ مقالۀ جدیدی از دو پژوهشگر در کالیفرنیا به این موضوع پرداخته است.

 

http://4.bp.blogspot.com/_LD9PkYlCl04/SFkEusk2XGI/AAAAAAAAAZE/Q2g8prHGLpk/s400/AV117MicroBlackHole.jpg

 

 

‌سیاهچاله‌ها مناطقی از فضا هستند که در آنجا گرانش آنقدر قوی است که حتی نور هم قدرت گریختن ندارد و تصور می شود که در سطح گسترده‌ای از فضا موجود باشند، نظیر ‌سیاه‌چاله‌های ابرجرمی که در مرکز کهکشان‌ها وجود دارند. گرچه شاهدی مبنی بر مشاهدۀ ریز‌سیاه‌چاله‌ها نداریم، بطور کلی می‌توانند وجود داشته باشند.

چون سیاهچاله‌ها گرانش دارند، پس جرم هم دارند. اما ریز‌سیاهچاله‌ها می‌بایست گرانش ضعیفی داشته باشند، هر چند بسیاری از فیزیکدانان معتقدند که نیروی گرانش در کوچکترین ابعاد، در مقیاس پلانک، هم قدرت خود را باز می‌یابد.

«دونالد کووینی»(Donald Coyne)، از دانشگاه سانتا‌‌کروز و «دی سی چنگ»(D.C. Change)، از مرکز تحقیقات آلماندن در این مقاله گفته‌اند که هدف از آزمایشهای انجام شده در آزمایشگاه LHC (برخورد دهندۀ بزرگ هادرونی)، کشف ریز‌سیاهچاله‌هاست. اما مشکل این است که دقیقاً نمی‌دانند یک ‌سیاهچاله‌ که تا ابعاد پلانک کوچک شده چه ویژگی‌هایی از خود بروز می‌دهد.

نظریۀ ریسمان می‌گوید که گرانش در ابعاد دیگر فضا نقش قدرتمندتری بازی می‌کند، اما در 4 بعد فضایی ما، گرانش ضعیف ظاهر می‌شود.

به گفتۀ این دو محقق، چون این بعد تنها در مقیاس پلانک اهمیت پیدا می‌کند گرانش هم در این تراز دوباره ظاهر می‌شود و اگر اینطور باشد ممکن است ریزسیاه‌چاله‌ها نیز وجود داشته باشند. با بررسی ویژگی‌هایی که سیاه‌چاله‌ها در چنین مقیاس کوچکی ممکن است داشته باشند، مشخص کرده‌اند که آنها میتوانند کاملاً متنوع باشند.

با این کار سیاه‌چاله‌ها انرژی آزاد کرده و کوچک می‌شوند و سرانجام ناپدید شده و یا از بین می‌روند. اما این فرایندی بسیار کند است و در مدت 14 میلیارد سالی که از پیدایش عالم می­گذرد، فقط کوچکترین سیاه‌چاله‌ها فرصت داشته‌اند که به طرز چشمگیری ناپدید شوند.

 

http://blogs.discovery.com/twisted_physics/images/2008/06/25/black_hole_milkyway.jpg

 

 

قاعدۀ کوانتش فضایی در این تراز به این معناست که ریزسیاه‌چاله‌ها می‌توانند در انواع تراز‌های انرژی ظاهر شوند. آنها وجود تعداد زیادی از ذرات سیاه‌چاله‌ را در ترازهای مختلف انرژی پیش‌بینی کرده‌اند. ممکن است این سیاه‌چاله‌ها آنقدر معمولی باشند که همۀ ذرات آن، اشکال مختلف سیاه‌چاله‌های ثابت باشند.

کویینی و چنگ می‌نویسند:« این طرح در نگاه اول خیالی به نظر می‌رسد، اما اینطور نیست؛ این دقیقاً آثاری ثابت در مکانیک کوانتومی است که وقتی سیاه‌چاله‌‌ای در حال ناپدید شدن است آنها را از خود باقی میگذارد. پس تمام نور جدید را در فرایند ناپدید شدن سیاه‌چاله‌های بزرگ قرار می‌دهد که ممکن است با ناپدید شدن همبستۀ ذرات بنیادی تفاوت عمده‌ای نداشته باشد».

به اعتقاد آنها این پژوهش نیاز به آزمایشهای بیشتری دارد. شاید این آزمایشها در آزمایشگاه LHC (که به دنبال کشف انرژیهایی ‌است که بتوان چنین سیاهچاله‌هایی را بوجود آورد) انجام گیرد.

منبع universetoday   




کلمات کلیدی :آموزش




نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ۱٢:٥۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۳/۱۸

Lulin که در آستانه نوروز 88 به میهمانی خورشید آمده بود، مسیر بازگشت در پیش گرفته و در این عرصه دگر بار دنباله‌داران آسمان بر سر زیباتریین آسمان بودن به رقابت برخواسته‌اند.

پس از Lulin آسمان پذیرای چند دنباله‌دار نسبتاً زود گذر دیگر همچون  Cardinalو Itagaki بود که  در بهار امسال اندکی جای خالی Lulin را پر کردند. هم اکنون که در آستانه تابستان قرار داریم آن چند نیز کم فروغ‌تر و یکی دو دنباله‌دار دیگر جایگزینشان شده‌اند؛ که در این میان می‌توان به Christensen و Garradd اشاره کرد.

C/2008 Q3 Garradd اگر چه درخشانترین دنباله‌دار فعلی آسمان است و از قدر حدود 7 می‌درخشد، لیکن در اعماق جنوبی آسمان جای گرفته و بدین ترتیب مختص ساکنان نیمکره‌ی جنوبی شده است. C/2006 W3 Christensen مدتی طولانی است که جز چند دنباله‌دار مهم آسمان بوده است و اکنون با رنگ باختن رقیبانش بار دیگر به مهمترین و درخشانترین دنباله‌دار ساکنان نیمکره‌ی شمالی زمین تبدیل گشته است.

در شب 27 آبان 1385، اریک کریستنسن ((Eric Christensen این دنباله‌دار را طی پروژه مساحی آسمان Catalina sky survey با کمک یک تلسکوپ 0.7 متری اشمیت در آریزونای آمریکا یافت. در آن زمان دنباله‌دار بین مدار مشتری و زحل قرار داشت و از قدر 18 می‌درخشید. وی یکی از خبره‌ترین همکاران پروژه‌های مساحی آسمان است و هم اکنون نیز در رصدخانه Gemini در شیلی مشغول به کار است؛ و C/2006 W3 Christensen پانزدهمین دنباله‌دار ثبت شده به نام وی است. 

بنابر آخرین محاسبات مسیر این دنباله‌دار مداری با خروج از مرکز e=1.000035 با یک مدار باز هذلولی شکل می‌باشد و عبور فعلی آن احتمالا اولین و آخرین سفرش به منظومه خورشیدی است. دنباله‌دار در تاریخ 15 تیر به حضیض خورشیدی خواهد رسید و در این هنگام در فاصله 3.12 واحد نجومی از خورشید قرار خواهد داشت. این فاصله به این معنی است که دنباله‌دار با قرار‌گیری در حضیض که نزدیکترین فاصله‌اش به  خورشید است، حتی از مدار مریخ نیز دورتر خواهد بود که این خلاف غالب دنباله‌داران معروف آسمان است. از آن پس دنباله‌دار به آرامی به مسیر خود ادامه خواهد داد و راهش را به سوی اعماق ناشناخته‌ی ابر ائورت پیش خواهد گرفت.

 

 

Christensen مدت زیادی است که در آسمان می درخشد و دوست داران و افراد خبره در امر دنباله‌دارها حدود یکسال است که رصدش را پیگیری می‌نمایند. دنباله‌دار از حدود پاییز سال گذشته به محدوده‌ی چند دنباله‌دار برتر آسمان رسید و طول نکشید که جز دو دنباله دار برتر آسمان شد. اگر چه از آن موقع تاکنون تغییراتی در رفتار نوری داشته است و لیکن در کل با یک سیر صعودی پرنورتر شده و این رفتار را ادامه خواهد داد. در فروردین امسال دنباله‌دار از قدر حدود 10 می‌درخشید و از آن موقع تاکنون بیش از یک قدر افزایش برون‌داد نوری داشته است. بنابر آخرین گزارش‌ها دنباله‌دار هم اکنون از قدر حدود 8.7 می‌درخشد. قطر زاویه‌ای دنباله‌دار هم اکنون بین 3 تا 4 دقیقه قوس است که البته با گذر زمان و نزدیک شدن به حضیض خورشیدی بیشتر نیز خواهد شد. پراکندگی نور دنباله‌دار با DC=6 تقریباً همچون نمونه‌های 0مشابه از مرکز به خارج تقریباً یکنواخت کم می‌گردد.

همانطور که در تصویر نیز مشاهده می‌شود در حال حاظر دنباله‌دار در محدوده‌ی مرز صورت فلکی فرس و چلپاسه قرار دارد. چند روزی پس از عبورش از حضیض به محدوده‌ی صورت فلکی دجاجه وارد خواهد گردید و از آن پس با گذر روزهای گرم تابستان مسیرش را از میان روباهک و تیر به سمت عقاب ادامه خواهد داد و البته تا آخر تابستان نیز در آنجا قرار خواهد داشت. رفتار برونداد نوری این دنباله‌دار از آنجا که همچون غالب دیگر دنباله‌داران پرنور آسمان به خورشید خیلی نزدیک نمی‌شود، عجیب است. در حالی که محاسبات کاملاً اولیه، پرنورترین حالت دنباله‌دار را از قدر 12 پیش‌بینی می‌کرد، هم اکنون بیش از 3 قدر از این پیش‌بینی پرنورتر است. به همین دلیل در مراجع نجومی نیز پیشبینی رفتار آینده‌اش با قطعیت انجام نگرفته و لیکن می‌توان گفت که اگر آهنگ فعلی رفتارش تغییر نکند، احتمالاً در تیر و مرداد امسال چندین هفته در درخشانترین حالت و از قدر حدود 8 تا 7.5 خواهد درخشید.

در مورد Christensen اقبال با ساکنان نیمکره شمالی زمین یار است و این دنباله‌دار در بهترین و با شکوه‌ترین لحظاتش، در اعماق آسمان تابستان قرار دارد و بر این اساس شما ساعت‌ها فرصت خواهید داشت که در طول شب با دقت هرچه تمامتر به رصدش بپردازید. اگر چه که برای رصد آن، تلسکوپ‌های متوسط آماتوری حتی از درون شهر‌های کوچک نیز ممکن است آن را به شما نشان دهند، ولی به هر حال سعی کنید با بهترین ابزار به بهترین آسمان نزدیکتان سری بزنید و آنجا به رصدش مبادرت ورزید. فراموش نکنید که دوچشمی‌های متوسط آماتوری نیز در آسمان‌های خوب آن را به شما نشان خواهند داد. قطر زاویه‌ای کوچک دنباله‌دار و حالت دایره‌ای شکل coma را به خاطر داشته باشید. جالب است که این دنباله‌دار علی‌رغم فاصله‌ی نسبی زیاد از خورشید، دم نیز دارد! پس در هنگام رصد حتماً به جستجوی دم نیز بپردازید و سعی کنید مکان زاویه‌ای (PA) و  طولش را حدس بزنید. در آخرین گزارش طول دم کمی بیشتر از 2 دقیقه قوسی گزارش شده است.

برای یافتنش می‌توانید از نقشه‌ی روبرو نیز استفاده کنید.نقشه‌ی موقعیت را در ساعت سه بامداد هر تاریخ به شما نشان می‌دهد.

 

 

در هر کجا و به هر کاری که مشغول‌اید دیدن این دوست آسمانی و پیگیری احوالش را به شما توصیه می‌کنیم. بهتر آن که در رصد‌ها علاوه بر جنبه‌ی زیبایی، به جنبه‌ی علمی آن نیز توجه داشته باشید و اگر هم مثل بعضی‌ها عاشق ارقام و اعدادید اندازه‌گیری پارامترها را با رصد بصری یا عکاسی پیگیری نمایید. حاصل تجربیات و تلاشهایتان، چه شکست‌ها و چه موفقیت‌ها را با ما نیز در میان بگذارید. منتظر گزارش‌های پیاپی شما از رصد میهمان تابستانی امسال هستیم. گزارش‌های خود را به بخش آسمان پایگاه خبری ماهنامه‌ی نجوم به نشانی ارسال نمایید.skyreport@nojumnews.com This email address is being protected from spam bots, you need Javascript enabled to view it

"تنها چیز قابل پیشبینی بودن، غیر قابل پیشبینی بودنشان است" را نیز از یاد مبرید.

 

منبع پایگاه خبری ماهنامه نجوم   

 




کلمات کلیدی :رخدادهای نجومی




نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ٤:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۳/۱٠

تجربه برگزاری نه دوره ماراتن مسیه و دو دوره رقابت صوفی در کشور، کمک شایانی به ایجاد جامعه ای از رصدگران توانمند، تیزبین، چیره دست و آشنا به پیچ و خم های آسمان شب کرده است. این دو رقابت که در حقیقت دو گردهمایی بزرگ از برترین رصدگران اعماق آسمان کشور هستند، موجبات فراهم شدن زمینه برای ایجاد بسیاری از ارتباط ها، دوستی ها و انتقال تجربه ها بین منجمان آماتور و گروه های نجومی شده است. به طوری که این امر در نهایت به توسعه نجوم آماتوری و علاقه عمومی توده های جامعه به دانش نجوم منجر شده است.

برگزاری این رقابت های رصدی در چند سال اخیر، بهانه ای برای ایجاد نوعی توانایی در منجمان آماتور ایرانی شده که می تواند زمینه ای برای آغاز فعالیت های جدی در نجوم آماتوری به منظور گردآوری داده های رصدی برای پژوهش های دنیای نجوم حرفه ای باشد. این توانایی عبارت است از سرعت عمل در کار با ابزارهای اپتیکی، تسلط بر موقعیت تک تک بسیاری از اجرام اعماق آسمان و دیدن کم نورترین و دوردست ترین اجرام قابل مشاهده در ابزارهای اپتیکی. بیشتر شرکت کنندگان با سابقه در رقابت های رصدی چنین توانایی هایی را در حد اعلا دارند، ولی... آیا این برای یک منجم آماتور پایان راه است؟

واقعاٌ آیا هدف از طراحی این رقابت های رصدی، فقط اهدای لوح و جایزه به چابک ترین رصدگران بوده است؟ آیا هیچ روحی در پس این نمایش وجود ندارد؟ تا به حال به این فکر کرده ایم که شرکت کردن یا عدم حضور در یک رقابت رصدی چه نفع و ضرری برای ما، دوستان و اطرافیانمان می تواند داشته باشد؟ بیایید این پرسش ها را پاسخ دهیم و البته پیش از آن کمی بیاندیشیم...

 رصدگاه سه قلعه، دقایقی پیش از آغاز نهمین رقابت مسیه ایران. عکس از پویه سالار.

سابقه برگزاری نخستین رقابت رصدی منظم و منسجم در ایران به سال 1380 بر میگردد. هنگامی که بابک امین تفرشی با کمک جمعی از همکاران ماهنامه نجوم، نخستین رقابت مسیه ایران را با اسلوبی خاص و با گماردن داورانی طراحی می کند. برگزاری موفق نخستین رقابت مسیه با حضور 45 شرکت کننده راه را برای برگزاری پرشورتر رقابت های بعد هموار می کند و سرمنشاء تحولاتی در علایق منجمان آماتور ایرانی می شود. سپس شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران مسئولیت برگزاری آن را بر عهده می گیرد و کم کم تبدیل به یک علاقه عمومی میان منجمان آماتور ایرانی می شود. طوری که امروز  بازتاب وسیع خبری اش در رسانه ها با رویداد نجومی فراگیری در کشور همچون روز نجوم برابری می کند و کوچک ترین نقص یا نقطه قوتی در آن مورد توجه قرار می گیرد. نهمین رقابت مسیه ایران به واقع همایش بزرگ رصدگران ایران در ابعاد ملی بود، به طوری که 170 نفر از تمام استان ها به جز آذربایجان غربی، هرمزگان و یزد در آن حضور داشتند.

شرکت کننده های سنتی رقابت های رصدی پس از حضور در چند دوره از رقابت های رصدی آموخته اند که نفس حضور مؤثر در یک رقابت رصدی مهم تر از نتیجه رقابت است. مطالعه خاطرات سرشناس ترین رصدگران جهان در وبلاگ ها و وبسایت های اینترنتی که از بیست و چندمین حضور در رقابت مسیه منطقه شان می گویند، بسیار خواندنی و جالب توجه است. آنها گاه موفق به رصد همه اجرام می شوند و گاهی به دلایلی هم باز می مانند. آیا این چنین افرادی هر سال در رقابت مسیه شرکت می کنند تا حتماٌ برنده شوند و توانایی هایشان را به رخ دیگران بکشند؟!

رقابت های رصدی در ایران از هشت سال پیش به شیوه خاص کشور خودمان برگزار می شود و حال آن که انتظارات جامعه نجوم آماتوری کنونی و شرکت کنندگان در این رقابت ها با آن زمان به کلی تفاوت کرده است. ادامه روند فعلی در برگزاری دو رقابت رصدی صوفی و مسیه، به نظر می رسد بیشتر اوقات به تربیت منجمان آماتوری منجر می شود که همچون نمونه های نخستین سه پایه های الکترونیک، حداکثر خواهند توانست بیش از 500 جرم آسمانی را بدون استفاده از نقشه با تلسکوپ در ژرفای آسمان بیابند و از این جهت به خود ببالند! هرچند این خود توانایی جالب توجهی است و حکایت از تسلط بی چون و چرای رصدگر بر آسمان و تلسکوپش دارد، ولی بیشتر سه پایه های الکترونیک کنونی، قابلیت جستجوی حدود 14000 جرم را در حافظه دارند و با این رویکرد رصدگران ما راه درازی در پیش خواهند داشت!

شیوه برگزاری سومین رقابت صوفی با تغییرات اندکی نسبت به رقابت های گذشته همراه خواهد بود و این آغاز یک راه است: تغییراتی در شکل نظارت داوران، شکل گروه بندی ها و روش شرکت در رقابت. این تغییرات در نگاه اول ممکن است به نظر برسد که فقط به انگیزه رقابتی تر شدن جو حاکم بر رقابت صوفی اعمال شده است. ولی این بار ایجاد این جو، انگیزه ای است برای رسیدن به هدف هایی والاتر: تشویق به گروه گرایی در فعالیت های نجومی، انسجام و تداوم برای انجام کارهای گروهی، فراهم کردن زمینه برای انجام فرایند انتقال تجربه از رصدگران با تجربه به رصدگران کم تجربه تر و جلب کردن توجه نهادهای گوناگون دولتی و غیر دولتی به فعالیت های منجمان آماتور در قالب گروه هایی در گوشه گوشه ایران.

 

 

نمایی از جنب و جوش رصدگران در نهمین رقابت مسیه برای شکار اجرام اعماق آسمان فهرست مسیه. عکس از امیرحسین ابولفتح.

پیش به سوی سومین رقابت صوفی

پس برای شرکت در سومین رقابت صوفی در قالب تیم هایی که از سه اپتیک استفاده می کنند آماده شوید. هر تیم به اختیار اعضایش، حداقل سه و حداکثر پنج شرکت کننده خواهد داشت که همه آنها باید جداگانه ثبت نام کنند و از حداقل های آمادگی برای شرکت در رقابت صوفی برخوردار باشند. اعضای هر تیم منجمان آماتور از شهر، استان یا انجمن و گروه نجومی در یک استان به انتخاب خودشان خواهند بود. هر گروه یک نام خواهد داشت که اگر به نمایندگی از گروه یا انجمن نجومی خاصی شرکت می کند، می تواند ضمن هماهنگی با سرپرست آن انجمن یا گروه، با آن نام در رقابت حاضر شود. در غیر این صورت نام شهر یا استانی که شرکت کنندگان از آنجا در برنامه شرکت می کنند به آنها اطلاق خواهد شد. پس درست همانند المپیادها و دیگر رقابت های علمی در رقابت صوفی امسال از شهرها و استان ها، تیم هایی متشکل از سه تا پنج نفر و با سه ابزار اپتیکی در قالب رده تیمی می توانند در رقابت صوفی شرکت کنند و علاوه بر خود، برای شهر و انجمن نجومی خود نیز مقام کسب کنند.

 البته شرکت کنندگان همانند رقابت های گذشته کماکان بازهم می توانند به صورت انفرادی با تلسکوپ یا دوربین دوچشمی در رقابت صوفی شرکت کنند. اما اساس رقابت بر شرکت گروهی است و تلاش بر این است تا برنده ها در گروه های متشکل از سه ابزار رصدی، علاوه بر جوایز انفرادی جایزه ارزشمندتری برای گروهشان دریافت کنند.

با توجه به مذاکرات صورت گرفته با نهادهای محلی، سومین رقابت صوفی در صورت مهیا بودن شرایط استاندارد از طرف میزبانان در سعادت شهر استان فارس و در رصدگاهی حوالی پاسارگاد به مدت چهار روز از 26 تا 29 امرداد برگزار می شود. در غیر این صورت رصدگاهی در حوالی تهران، گزینه دوم برای برگزاری این رقابت خواهد بود. در رقابت صوفی امسال برگزاری چند کارگاه آموزشی پیش بینی شده و بخش های جنبی متنوعی به پربار شدن این گردهمایی بین المللی کمک می کند.

 




کلمات کلیدی :اطلاعیه




نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ٧:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۳/٥

چهارمین ماموریت تاریخی و موفق تعمیر تلسکوپ هابل دیروز با فرود بدون مشکل شاتل آتلانتیس به پایان رسید. در این ماموریت فضانوردان چهار ابزار هابل را تعویض کردند.

 

این ماموریت فشرده که 13 روز به طول انجامید به هابل حیاتی دوباره بخشید. با تحقق اهداف این ماموریت و انجام پنج پیاده‏روی فضایی، قابلیت‏های هابل بیش از هر زمان دیگر شده است. در طی این ماموریت دو ابزار جدید به نام‏های دوربین میدان گسترده 3 و طیف‏نگار منشاء‏های کیهانی روی هابل نصب شدند. دوربین میدان گسترده 3 (به اختصای WFC3) به تنهایی قابلیت عکس‏برداری در هر سه طیف مرئی، فروسرخ و فرابنفش را داراست. وظیفه طیف‏نگار منشاء‏های کیهانی(COS) کمک به منجمان برای شناسایی ترکیب شیمیایی و نحوه تکامل گیتی است. هر دو ابزار ذکر شده از فناوری بسیار پیشرفته‏ای بهره می‏برند که توانایی هابل در تشخیص نور ستارگان جوان و کهکشان‏ها را بهبود می‏بخشد.

Astronauts at work on Hubble

 

 همچنین فضانوردان دوربین نقشه‏برداری پیشرفته (ACS) و طیف‏نگار تصویربرداری تلسکوپ فضایی را با موفقیت تعمیر کردند. هم‏اکنون دوربین نقشه‏برداری پیشرفته، توانایی‏ قبلی خود برای تصویربرداری در نور مرئی و فرابنفش را بازیافته است. اما کانال با وضوح بالا (High Resolution Channel) تعمیر نشد. در حال حاضر ACS توانایی‏های WFC3 را تکمیل می‏کند. این امر برای مطالعه انرژی و ماده تاریک حیاتی است.

هابل به زودی اقدام به انجام یک سری عملیات جهت تست و تنظیم ابزارهای خود می‏کند. قرار است اولین تصاویر از ادوات جدید و تعمیر شده در ماه شهریور به زمین مخابره شود.

Hubble during Servicing Mission 4

 

تلسکوپ فضایی هابل حاصل همکاری ناسا و آژانس فضایی اروپا (ESA) است که در سال 1369/1990 به فضا پرتاب شده است. ESA علاوه بر مشارکت‏های فنی، 15 درصد هزینه‏های ساخت هابل را نیز متقبل شده است. در عوض منجمان اروپایی این اجازه را دارند که حداقل 15 درصد از زمان هابل را برای رصد در اختیار داشته باشند. در شرایطی خاص، این به 25 درصد نیز رسیده است.

انتظار می‏رود تعمیر و ارتقای هابل عمر مفید آن را تا سال 1393/2014 افزایش دهد. در آن سال تلسکوپ فضایی جیمز وب(JWST) پرتاب می‏شود. تلسکوپ فضایی جیمز وب جانشین هابل محسوب می‏شود و قطر آینه آن حدودا 3 برابر هابل است. وظیفۀ جیمز وب، رصد و بررسی فواصل دور کیهان و جستجوی ستارگان و کهکشان‏های نخستین در طیف فروسرخ است.




کلمات کلیدی :اطلاعیه




نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۳/٢

انسان چشم می گشاید به روی جهانی که در انتظار اوست تا او را در سرنوشت خویشتن سهیم کند. هستی ، آهنگ های بسیاری دارد ، پرده هایی بی شمار ، آوا هایی که باید بشنید و نواهایی که باید شناخت . 
نشانه ها چشم براهند تا انسان فراخوانده شود. تا به دور دست نظر دوزد و خود را آماده کند و با تمام وجود مهیا و مجهز برای رفتن ، گام نهادن در راه و بیراه ، برای گریختن از از بیم و دلشوره ها ، برای فرو رفتن و فرا رفتن ، عبور از مرز ها و گذر از بی نهایت ، به اقلیمی دیگر ، به سرزمین مکاشفات ، به دیار دریافت ها ، به مهمی عمیق تر و هدایت به جهانی والاتر با کوش بسیار برای دانستن ، دستیابی و رسیدن به مقصود برای رفتن به سرزمین های فرا زمینی پایگاهی نیاز است و مسیر گذری لازم . 
آری ، این ماه درخشان می تواند سکویی برای پرش انسان به جهان بی کران و به فضایی لا یتناهی باشد. 
 شاید از اولین نگاه کنجکاوانه انسان به آسمان هزاران سال می گذرد ، اما هنوز احساسی بی نظیر و سر شار از اشتیاق هنگام نگرستین به آسمان شب ، به خاطر این همه زیبایی و شناخت در هر انسانی با هر سن و اعتقادی به وجود می آید . 
با این وجود آنقدر به آسمان بالای سرمان دور نیستیم که آن را نبینیم چون برای دیدن یا برای جست و جوی ماه و ستارگان کافی است سرمان را بچرخانیم . 
( آری ؛ هر کجا هستم باشم آسمان مال من است ) 
آسمانی با آن عظمت ، آنجا که آفریدگار مهربان فرمود « پس تسبیح گوی بنام پروردگار بزرگ جهان ، سوگند یاد می کنم به جایگاههای نزول ستارگان و این اگر بدانید سوگندی بس عظیم است » (آیه 74 و 75 واقعه)
واقعا چه دست هایی در کارند و چه نظامی بر جهان حاکم است تا حیات روی زمین تدوم یابد . همین بس که بدانید اگر زمین کوچکتر بود نیروی کافی برای نگهداری ماه که نه! حتی نمی توانست اتمسفر خود را نگه دارد و اگر زمین فقط 15% نزدیک تر و یا فقط 5% دورتر از مدار چرخش خود به دور خورشید قرار داشت ، هیچ آبی به صورت مایع در سطح زمین وجود نداشت تا انسان به حیات خود ادامه دهد و از این روست که خداوند می فرماید : «خورشید و ماه در تناسب هستند» (الرحمن/5) 

گرد آورنده : سعیده حسین نژاد

آماده سازی مطلب جهت انتشار در وبلاگ : سارا ژون




کلمات کلیدی :آموزش




نویسنده : کانون نجوم راز آسمان ; ساعت ۱۱:۳٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۳/٢

 1) حوت (ماهی) 

صورت فلکی حوت با ستاره های ریز آن ، از زمان های باستانی در منطقه الورج ، نماینده ماهی در آسمان بوده است . یونانی ها و رومی ها آن را رب النوع عشق و شهرت می دانستند که با پسرش به نام ارش از چنگال هیولای تیفون فرار و پس به نهری جهیده و به ماهی تبدیل شده اند و سپس شنا کنان با دم های بهم گره خورده ی خود ، گریختند. 
زمان رسیدن به نصف النهار= 19 آبان 
در زمان حال حال خورشید در 23 اسفند تا 30 فروردین در این صورت فلکی جایی می گیرد. بنابراین در موقعی کع خورشید در اول فروردین از خط استوایی سماوی از جنوب به شمال حرکن می کند ، یعنی اولین روز بهار برای نیمکره شمالی که لحظه اعتدال بهاری را تشکیل می دهد.، خورشید درون این صورت فلکی جای گرفته است. 
علاقه مندان به دیدن این صورت فلکی می توانند در تاریخ معین شده یه سری به کره شمالی بزنند. 

2) دلو ( ریزنده ی آب )


یکی دیگر از صورت های فلکی دایرة الروج دلو می باشد که شکلی است باستانی در آسمان و تحت نام های گوناگون شناخته می شود . این صورت فلکی نمایشگر مرد یا پسری است که از کوزه ای آب می ریزد . در بسیاری از اسطوره ها و افسانه ها ، از جمله افسانه ی سومری ، این چهره گویایی سیل و طوفانی جهانی ، پیش از داستان سیل کتاب مقدس بوده است. 

3) سنبله (دوشیزه) 

 سنبله تنها چهره زنانه در منطقه الورج بوده و یکی از قدیمی ترین و مشخص ترین صورت فلکی آسمان است ، ضمن اینکه نام تعدادی از خدایان اساطیری مونث را در خود دارد. سنبله یک صورت فلکی عظیم و دومین صورت فلکی در آسمان از نظر بزرگی است. خورشید در عبور سالانه خود در دایر ة الروج ، بیشترین زمان را در این ساعت می گذراند . تنها ستاره درخشان سنبله سماکّ اعزل می باشد .

با تشکر از خانم سارا ژون جهت آماده سازی مطلب فوق .




کلمات کلیدی :آموزش